9 Δεκεμβρίου 2022, Παγκόσμια Ημέρα κατά της Διαφθοράς
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗ ΔΩΡΟΔΟΚΙΑ – ΔΙΑΦΘΟΡΑ
Η δωροδοκία εντός των οργανισμών είναι ένα από τα πιο ζημιογόνα φαινόμενα, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε υπονόμευση της ακεραιότητάς του. Στις περισσότερες χώρες του κόσμου εφαρμόζονται εθνικοί νόμοι και κανονισμοί για την πρόληψη της δωροδοκίας και την καταπολέμησή της. Παρόλα αυτά, πολλά φαινόμενα και σκάνδαλα δημοσιεύονται γύρω από το θέμα Διαφθορά και Δωροδοκία στο δημόσιο τομέα. Για τον ιδιωτικό όμως; Υπάρχει ξεκάθαρο τοπίο στις εταιρείες του ιδιωτικού τομέα;
Η συνηθέστερη μορφή διαφθοράς είναι η δωροδοκία και έχει πολλές εκφάνσεις σε όλους τους τομείς, γιατί οι παράγοντες είναι ίδιοι «άνθρωποι και χρήμα».
Τα συνήθη ερωτήματα για την κατανόηση των εννοιών απαντώνται παρακάτω.
Τι συνιστά Δωροδοκία και Διαφθορά;
Οτιδήποτε αφορά: «προσφορά, υπόσχεση, παροχή, αποδοχή ή προσέλκυση αδικαιολόγητου ωφελήματος οποιασδήποτε αξίας (που θα μπορούσε να είναι οικονομική ή μη οικονομική) άμεση ή έμμεση και ανεξαρτήτως επικράτειας, κατά παράβαση του εφαρμοστέου δικαίου, ως κίνητρο ή ανταμοιβή για πρόσωπο που ενεργεί ή παραλείπει να ενεργήσει σε σχέση με την άσκηση και τις επιδόσεις των καθηκόντων του». Η δωροδοκία περιλαμβάνει και τη δωροληψία.
Με άλλα λόγια: Η Δωροδοκία και η Διαφθορά λαμβάνουν χώρα κάθε φορά που ένας εργαζόμενος προσφέρει, υπόσχεται, δίνει ή λαμβάνει χρηματική ή μη, παροχή οποιασδήποτε αξίας για ενέργεια ή παράλειψη του, σε σχέση με την άσκηση των καθηκόντων του, μελλοντική ή ήδη τελειωμένη.
Τι μορφές έχει και πώς αναγνωρίζεται
Οι δωροδοκίες δεν περιορίζονται στις πληρωμές χρημάτων, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν προσφορά ή παροχή δώρων, ταξιδιών, γευμάτων, επιχορηγήσεις, δωρεές και χορηγίες.
Οι δωροδοκίες μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν την παροχή υπηρεσιών, όπως συμβουλευτικών υπηρεσιών, αμοιβές ομιλητών σε συνέδρια ή σεμινάρια, συμφωνίες πρόσληψης συγγενών κρατικών αξιωματούχων.
Μερικά παραδείγματα:
- Η κάλυψη δαπανών παρακολούθησης συνεδρίου στο εξωτερικό για ένα στέλεχος κάποιας εταιρείας με την οποία συνεργάζεται ένας οργανισμός, για να συμμετάσχει σε διαγωνισμό.
- Η παροχή γευμάτων σε πολυτελή εστιατόρια σε στελέχη που λαμβάνουν αποφάσεις για κάποιο έργο που έχει αναλάβει ο οργανισμός, μη επαγγελματικών συναντήσεων.
Πως εκδηλώνεται η πρόθεση για δωροδοκία;
Είναι ίσως απίθανο κατά την έναρξη μιας επιχειρηματικής σχέσης να ζητήσει ένας πελάτης / προμηθευτής / συνεργάτης να καταβάλει ή να δεχθεί δωροδοκία.
Τα άτομα που εμπλέκονται σε δωροδοκία και διαφθορά γνωρίζουν τους κινδύνους και τις συνέπειες που θα έχουν οι κατηγορίες δωροδοκίας και διαφθοράς για αυτούς και επομένως τα άτομα αυτά είναι πιθανό να ξεκινήσουν διερευνητικά, υποδεικνύοντας κάποιου είδους ανάρμοστη διευθέτηση περιμένοντας να δουν την αντίδραση του άλλου.
Παραδείγματα πιθανών προειδοποιητικών ενδείξεων που σχετίζονται με τρίτα μέρη περιλαμβάνουν:
- Συνεργασία με ιδιοκτήτη ή υπάλληλο που είναι ή έχει στενούς δεσμούς οικογενειακούς ή επιχειρηματικούς με κρατικούς αξιωματούχους.
- Συνεργασία με τρίτο μέρος, που θέλει να εργαστεί με ασαφή (ή χωρίς καθόλου) σύμβαση ή σύμβαση με ασαφείς περιγραφές των υπηρεσιών.
- Το τρίτο μέρος έχει ζητήσει αποζημίωση που είναι υπερβολική ή πρέπει να καταβληθεί σε μετρητά.
- Ζητούνται από το τρίτο μέρος ασυνήθιστοι όροι συνεργασίας, όπως οι αρχικές εφάπαξ πληρωμές, πληρωμή σε λογαριασμό τρίτου, πληρωμή σε διαφορετική χώρα από τον τόπο κατοικίας ή παροχής υπηρεσιών (υπεράκτιος τραπεζικός λογαριασμός).
- Το τρίτο μέρος υποδηλώνει με κάποιο τρόπο, ότι χρειάζεται ένα συγκεκριμένο χρηματικό ποσό, προκειμένου να «πάρουν την δουλειά», ή «να κάνει τις απαραίτητες ρυθμίσεις».
Συνέπειες
Οι συνέπειες για τους Οργανισμούς και μεμονωμένα άτομα που εμπλέκονται σε πράξεις δωροδοκίας και διαφθοράς μπορεί να περιλαμβάνουν κρατικές έρευνες, πρόστιμα, αστικές και ποινικές διώξεις και κυρώσεις. Δεν πρέπει να υποτιμάται ούτε η ζημιά στη φήμη μιας επιχείρησης, ούτε η επιχειρηματική διαταραχή που προκαλείται από τις έρευνες και διώξεις για τη δωροδοκία και τη διαφθορά.
Οι συνέπειες της δωροδοκίας και διαφθοράς συνοψίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες κινδύνων:
Κίνδυνος Δεοντολογίας & Φήμης: αρνητικές συνέπειες και δυσφήμιση, οι οποίες προκύπτουν από μη ηθικές πράξεις που διαπράττονται από τον οργανισμό, το προσωπικό ή τους εκπροσώπους του.
Κίνδυνος Κανονιστικής Συμμόρφωσης: ο κίνδυνος νομικών ή κανονιστικών κυρώσεων που έχουν ως αποτέλεσμα οικονομικές απώλειες και ποινικές κυρώσεις, λόγω της αποτυχίας του οργανισμού να συμμορφωθεί με τους νόμους, τους κανονισμούς, τους κανόνες, τα πρότυπα και τις σχετικές Πολιτικές και Διαδικασίες.
Συμπερασματικά, η δωροδοκία οδηγεί σε έλλειψη εμπιστοσύνης στις διαπραγματεύσεις και συναλλαγές μεταξύ του επιχειρηματικού κόσμου και των δημόσιων θεσμών και έχει μεγάλο αντίκτυπο στο διεθνές εμπόριο.
Διαφάνεια και καταπολέμηση της διαφθοράς.
Πως μπορεί ένας οργανισμός να καταπολεμήσει τη διαφθορά:
Αρχικά ακολουθώντας τους Νόμους του κράτους (Ν.4622/2019), (4915/2022) συμβάλλοντας σε ένα κράτος δικαίου και αυτονομίας, που στοχεύει στην ενίσχυση της προόδου και της ευημερίας των πολιτών. Αναπτύσσοντας πολιτικές κατά της Δωροδοκίας. Δημιουργώντας κώδικες δεοντολογίας, οι οποίοι περιλαμβάνουν αφοσίωση στο καθήκον, νομικό και θεσμικό πλαίσιο για αποτελεσματική λειτουργία, μηχανισμούς λογοδοσίας, κώδικες διοίκησης και επαγγελματικής συμπεριφοράς, κατάλληλες συνθήκες εργασίας. Ορίζοντας συντονιστικό όργανο ή συντονιστή που να επιβλέπει την όλη «ηθική υποδομή» του οργανισμού.
Εφαρμογή Συστήματος Διαχείρισης για την καταπολέμηση της δωροδοκίας σύμφωνα με το Διεθνές πρότυπο ISO 37001:2016
Η εφαρμογή του προτύπου αποδεικνύει τη συμμόρφωση των οργανισμών με τη νομοθεσία. Το πρότυπο ISO 37001 εφαρμόζεται από και προς τους οργανισμούς σε Δημόσιο και Ιδιωτικό Τομέα, αλλά και σε ΜΚΟ, ανεξάρτητα από τον τύπο, το μέγεθος και τη δραστηριότητα του εκάστοτε οργανισμού.
Το Σύστημα Διαχείρισης κατά της Δωροδοκίας είναι ένα διεθνές αναγνωρισμένο πρότυπο και παρέχει καθοδήγηση για τη δημιουργία, την εφαρμογή και τη διατήρηση ενός αξιόπιστου συστήματος διαχείρισης κατά της δωροδοκίας, εντός της λειτουργίας ενός οργανισμού. Η υιοθέτηση πολιτικής κατά της δωροδοκίας επιτρέπει στους οργανισμούς να αντιμετωπίζουν πρακτικές διαφθοράς και να αναθέτουν αρμοδιότητες σε προσωπικό με καταρτισμένη εμπειρία, με στόχο την εξάλειψη του φαινομένου.
Κάποια βασικά σημεία του προτύπου είναι η εκπαίδευση του προσωπικού με βάση την πολιτική κατά της δωροδοκίας, η εφαρμογή ελέγχων στο προσωπικό του οργανισμού με σκοπό την υιοθέτηση της πολιτικής κατά της δωροδοκίας και η εφαρμογή εύστοχων μέτρων για τον έλεγχο οικονομικών ή εμπορικών συναλλαγών και προμηθειών (δώρα, δωρεές κτλ.) με στόχο τη μείωση κινδύνου δωροδοκίας.
Τα κυριότερα οφέλη από την εφαρμογή του είναι η μείωση των δωροδοκιών μέσω της εφαρμογής κατάλληλων πρακτικών, η αποφυγή οικονομικών ζημιών, η διαφάνεια των δραστηριοτήτων του οργανισμού, η αύξηση αποδοτικότητας των επιχειρηματικών διεργασιών, η θεμελίωση ηθικής επιχειρηματικής φιλοσοφίας κατά της δωροδοκίας, η οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ επιχειρήσεων και πελατών, η αύξηση της αναγνωρισιμότητας
Πιστοποίηση σύμφωνα με το πρότυπο ISO 37001:2016
Ένας οργανισμός που είναι σύμφωνος με τις απαιτήσεις του προτύπου, μπορεί να λάβει Πιστοποιητικό Συστήματος Διαχείρισης κατά της Δωροδοκίας ISO 37001, μετά από επιτυχή αξιολόγηση από τον ανεξάρτητο Φορέα Πιστοποίησης AXIA CERT. Το Σύστημα Διαχείρισης κατά της Δωροδοκίας μπορεί να ενσωματωθεί και με άλλα συστήματα διαχείρισης που εφαρμόζονται ήδη στον οργανισμό, όπως το ISO 9001, ISO 22301 κτλ.
Περισσότερα σχετικά με την πιστοποίηση μπορείτε να δείτε πατώντας στο σύνδεσμο: https://axiacert.com/iso-37001/
